Lữ Phụng Tiên, Điêu thuyền
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
Danh từ riêng (Tên người):
- Lữ Phụng Tiên: Tên tự của Lã Bố, một dũng tướng nổi tiếng thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc, được biết đến với sức mạnh vô song nhưng tính khí bất nhất, trọng lợi khinh nghĩa.
- Điêu Thuyền: Tên của một mỹ nhân nổi tiếng, nguyên là ca kỹ trong phủ của Tư đồ Vương Doãn, được sử dụng làm mồi nhử trong "Liên hoàn kế" để ly gián cha con Đổng Trác và Lã Bố.
Cụm danh từ:
- Lữ Phụng Tiên, Điêu thuyền: Một cụm từ cố định dùng để chỉ mối quan hệ phức tạp, lừa dối và mưu mẹo đầy tai tiếng giữa một người đàn ông có sức mạnh nhưng ngu trung (Lã Bố) và một người phụ nữ đẹp được dùng làm công cụ chính trị (Điêu Thuyền). Cụm từ này thường ám chỉ một âm mưu dùng sắc đẹp để gây chia rẽ, khiến người khác vì ghen tuông hoặc tham sắc mà phản bội, hủy diệt lẫn nhau.
Ví dụ sử dụng
Danh từ riêng:
- Sử sách chép rằng Lữ Phụng Tiên võ nghệ cao cường nhưng lại là kẻ "hữu dũng vô mưu". (Sử sách chép rằng Lữ Phụng Tiên võ nghệ cao cường nhưng lại là kẻ có dũng mà không có mưu.)
- Sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành của Điêu Thuyền đã trở thành trung tâm của một kế hoạch chính trị lớn. (Sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành của Điêu Thuyền đã trở thành trung tâm của một kế hoạch chính trị lớn.)
Cụm danh từ:
- Mối quan hệ của họ chẳng khác nào Lữ Phụng Tiên, Điêu thuyền, toàn là mưu mô và lừa dối. (Mối quan hệ của họ chẳng khác nào Lữ Phụng Tiên, Điêu thuyền, toàn là mưu mô và lừa dối.)
- Đừng để bị mắc vào cái bẫy "Lữ Phụng Tiên, Điêu thuyền" ấy, nó sẽ khiến anh em bạn bè trở mặt với nhau. (Đừng để bị mắc vào cái bẫy "Lữ Phụng Tiên, Điêu thuyền" ấy, nó sẽ khiến anh em bạn bè trở mặt với nhau.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng như một ẩn dụ: Cụm từ này thường được dùng trong văn chương, báo chí hoặc đời sống để ám chỉ một tình huống hoặc mối quan hệ nguy hiểm, trong đó một người phụ nữ (hoặc một thứ gì đó quyến rũ) bị hoặc tự nguyện trở thành công cụ để phá vỡ liên minh, gây mất đoàn kết nội bộ.
- Cuộc chiến công ty thực chất là một vở kịch "Lữ Phụng Tiên, Điêu thuyền" thu nhỏ. (Cuộc chiến công ty thực chất là một vở kịch "Lữ Phụng Tiên, Điêu thuyền" thu nhỏ.)
Biến thể và từ gần giống
- Liên hoàn kế: Tên của mưu kế do Vương Doãn đề ra, sử dụng Điêu Thuyền để ly gián Đổng Trác và Lã Bố. Đây là sự kiện lịch sử tạo nên ý nghĩa cho cụm từ "Lữ Phụng Tiên, Điêu thuyền".
- Mỹ nhân kế: Một khái niệm rộng hơn, chỉ việc sử dụng sắc đẹp của người phụ nữ làm vũ khí để đạt mục đích chính trị hoặc quân sự. "Lữ Phụng Tiên, Điêu thuyền" là một điển hình của "mỹ nhân kế".
Từ đồng nghĩa (theo nghĩa bóng)
- Mưu mẹo ly gián: Âm mưu gây chia rẽ.
- Bẫy sắc đẹp: Cạm bẫy sử dụng sắc đẹp làm mồi nhử.
- Kế đào thỏ: (nghĩa rộng) Chỉ mưu kế khiến đối phương tự hủy hoại lẫn nhau.
Thành ngữ liên quan
- "Trực rằng ai Lữ Phụng Tiên/Phòng toan đem thói Điêu Thuyền trêu ngươi": Lời cảnh báo trong thơ (trích từ truyện thơ "Lục Vân Tiên"), ý nói đừng tưởng ta là Lã Bố ngu muội để mà dùng mỹ nhân kế (thói Điêu Thuyền) ra trêu ghẹo, lừa dối.
- "Điêu Thuyền há chính chuyên nào/Khi ra Lã Bố, khi vào Đổng Công": Câu thơ phê phán, châm biếm số phận và vai trò của Điêu Thuyền trong mưu đồ của người khác, đồng thời cũng ám chỉ những người không có lập trường kiên định.
- Thông Chi1: Lữ Phụng Tiên, tức Lã Bố, người đất Cửu Nguyên đời Hậu Hán. Trưóc thờ Đinh Nguyên làm nghĩa phụ, sau lại giết Đinh Nguyên về làm con nuôi Đổng Trác. Bấy giờ, Đổng Trác chuyên quyền, khuynh loát triều đình, âm mưu cướp ngôi vua nhà Hán. Đổng Trác lại có Lã Bố là tướng kiêu dũng nên các công khanh ai cũng sợ Trác. Chỉ có một mình Tư đó Vương Doãn bề ngoài tuy nhún nhường, chịu nhẫn nhục nhưng trong bụng lo việc giết Đỗng Trác. Trong phủ Vương Doãn có người con hát tên là Điêu Thuyền được kén vào phủ từ thuở nhỏ, được dạy cho múa hát, tuổi mới 16 đã đủ cả sắc tài. Doãn thương yêu như con đẻ. Doãn biết hai cha con Đỗng Trác, Lã Bố cũng cùng tuồng hiếu sắc bèn dùng kế liên hoàn: Trước đem Điêu thuyền gả cho Lã Bố, sau lại đem gả cho Đổng trác. Điêu thuyền ở trong tùy tiện lập kế ly gián 2 bố con. Bố cho Trác cướp vợ mình, Trác nghi Bố ghẹo và yêu vợ yêu của hắn, để cho Lã Bố giết Đổng Trác. Lã Bố vốn là kẻ hữu dũng vô mưu, thấy lợi quên nghĩa nên trúng kế Vương Doãn, giết Đổng Trác, lấy Điêu Thuyền làm vợ. Lã Bố d9ánh nhau với Tào Tháo, bị dư đảng của Trác kéo quân vào kinh thành đánh bại. Sau Lã Bố bị Tào Tháo bắt, thắt cổ chết. (Hậu Hán liệt truyện)
- Trinh Thử:
- Điêu Thuyền há chính chuyên nào
- Khi ra Lã Bố, khi vào Đổng Công. Vân Tiên:
- Trực rằng ai Lữ Phụng Tiên
- Phòng toan đem thói Điêu Thuyền trêu ngươi